Onyx-Moneytron: het F1-avontuur van Jean-Pierre Van Rossem

25 april 2010 — In 1978 werd de renstal Onyx opgericht om vervolgens in 1991 tot een einde te komen. Was het daadwerkelijk Jean-Pierre Van Rossem die de oorzaak was of kon de renstal op zich onmogelijk slagen? F1journaal hoopt u een antwoord op uw vragen te kunnen geven.

Onyx-Moneytron: het F1-avontuur van Jean-Pierre Van Rossem

Als reporter ben ik gaan informeren naar de geschiedenis van de zogenaamde renstal Onyx-Moneytron. Wat me erg heeft aangesproken is de betrokkenheid van de Belgische zakenman, en econoom, Jean Pierre Van Rossem die vandaag de dag nog steeds erg bekend is in België.

In de ogen van veel mensen was hij, of is hij zelfs nu nog, een crimineel terwijl hij voor anderen dan weer simpelweg geniaal was. Zo ben ik alvast tot de conclusie gekomen dat Van Rossem in eerste instantie lessen gaf in ondermeer economie. Tijdens een uitzending van Phara vertelde hij waar alles zowat zou begonnen zijn en op welke manier hij in zijn duister tijdperk terecht is gekomen.

Van Rossem liet zijn studenten elk 100 000 Belgische frank meenemen om ze vervolgens optimaal te beleggen door rekening te houden met de verkiezingen in Nederland. Zijn absolute gok was destijds letterlijk veel geld waard en de studenten wandelden dan ook met een grote winst weg.

Het spreekt voor zich dat niet veel later de ouders van die studenten om een vriendendienst kwamen vragen. Dat die ballon niet op kon gaan bij Van Rossem is al bij al nog vrij logisch. Meteen besprak hij zijn percentage en op de inzet van soms wel 100 miljoen frank begon hij dus mooi wat kapitaal op te bouwen. In het begin met beetjes en later simpelweg enorm veel. Van Rossem vertelde dit alles dan ook zelf tijdens een uitzending van Phara op de televisiezender VRT.

Wat hij daar niet duidelijk maakte is dat hij van dit grapje zijn bedrijf ging maken. Hij noemde het ‘Moneytron’. Dan hoor je vrij snel zeggen: “In dat bedrijf lichtte hij de mensen op”. Niets is in mijn ogen minder waar aangezien er van echte oplichting amper sprake is geweest, dan benadruk ik wel nog eens het woord ‘amper’.
Zo ben ik alvast ook eens gaan rekenen en vervolgens tot de conclusie gekomen dat de huidige banken de kleine spaarders harder hebben geraakt dan Van Rossem destijds de grote investeerders. Vaak zit je dan sneller achter gesloten muren, wat soms maar veiliger is ook! Zijn levensverhaal gaan we je uiteraard niet helemaal doen aangezien er amper een verband is met de Formule 1. Wat hij voor Onyx betekende spreekt je vast wel aan. Zo is Van Rossem ook altijd een liefhebber van de Formule 1 geweest en zag hij het op een bepaald ogenblik als enige redding voor zijn ondergang en die van ‘Moneytron’.

Op een zeker ogenblik wist Van Rossem dus geen uitweg meer uit zijn schulden en als enige uitweg was er nog de Formule 1 die een massa geld kon gaan opleveren. Hij ging in onderhandeling met de renstal Onyx die in 1988 nog kampioen was geweest in de Formule 2, een klasse net onder de F1, tegenwoordig omgevormd tot de GP2 Series. In die tijd was Onyx nog helemaal eigendom van de oprichters Mike Earl en Greg Field. Die laatste had toch wel enige ervaring in de autosport dus wilde Van Rossem dat hun ingenieurs de plannen voor een eigen wagen gingen opstellen.

Nadat Van Rossem de aandelen van Paul Shakespeare had overgekocht ging Alan Jenkins dus aan het werk en al snel lag het plan op tafel. De wagens op zich zouden later maar moeizaam uit de fabriek geraken. De motoren kwamen van Cosworth dat in 2010 terug deel uitmaakt van de sport. Als bandenleverancier opteerde men voor Pirelli aangezien daar een leuke korting kon genoten worden. Van Rossem zelf hield zich voornamelijk bezig met het management van de renstal en het aantrekken van nieuwe klanten voor zijn Moneytron dat in het groot op de wagens stond en waarvoor hij uiteindelijk toch de renstal had opgekocht.

Wat de rijders betreft konden ze op Stefan Johansson rekenen want deze bracht ook nog eens een bedrag van maar liefst 1,5 miljoen dollar met zich mee. Johansson was eerder actief voor zowel McLaren als Ferrari. Bertrand Gachot, de Belg met dubbele nationaliteit (zoon van een Frans diplomaat), werd de tweede rijder maar hij kon slechts 125 000 euro meebrengen en presteerde volgens meerdere insiders alles behalve naar behoren. Het sigarettenmerk Marlboro sloot zich ook aan bij de renstal Onyx-Moneytron. Hun gedeponeerd merk zou instaan voor het betalen van ondermeer de rijders. Destijds was Marlboro een grote sponsor van Belgisch talent, en persoonlijke sponsor van Gachot. Niet veel later was het al tijd voor de officiële launch die zou doorgaan in Londen. Onyx-Moneytron werd een feit.

Aangezien maar liefst twintig teams zich hadden ingeschreven werd er een prekwalificatie gehouden waarin zowel Johansson als Gachot hun kwaliteiten konden tonen en de renstal dus van een deelname konden verzekeren. Als het seizoen halverwege is bevindt de renstal zich in een tiende positie, een ogenblik waarop Alain Prost begon te overwegen de renstal over te kopen. Moneytron functioneerde op zich naar behoren aangezien Van Rossem de ene klant na de andere moest ontvangen. Ondertussen was het nog steeds Mike Earl die de leiding van de renstal in handen had.

Stefan Johansson was de enige rijder die officieel aan de successen van Onyx-Moneytron wist bij te dragen. Tijdens de Grand Prix van Frankrijk werd hij knap vijfde en scoorde hij dus, in die tijd, twee belangrijke punten voor de renstal. Het absolute hoogtepunt werd echter pas tijdens de Grand Prix van Portugal bereikt. Toen was het opnieuw Stefan Johansson die scoorde door ditmaal derde te eindigen en daarmee de eerste en enige podiumplaats voor de renstal in de boeken deed noteren.

Het is spijtig dat enkel Johansson punten behaalde voor de renstal en dat Bertrand Gachot meer naast de baan eindigde dan op de baan. Al snel zat ondermeer Gerhard Berger, die het geklungel van Gachot in het snoetje had, op het tweede zitje te loeren. Tijdens de Grand Prix van Spanje is het hek helemaal van de dam als Gachot plots naast de baan staat en dat dan nog tijdens de opwarmingsronde. Gachot werd al snel vervangen door JJ Letho, de testrijder van Ferrari, want ene Keke Rosberg had hem getipt als een waar talent bij Van Rossem. Een leuke quote over Bertrand Gachot voeg ik er toch nog graag even aan toe.  “Had ik het geweten dan had ik “Moneytron” en “Vive le Republique” op de bodemplaat van de wagen van Gachot geplakt. Diens wagen hing meer met de wielen van de grond dan dat hij aan het rijden was”, aldus Jean-Pierre Van Rossem in het boek ‘De Engel in de Duivel’.

Aan het einde van het seizoen 1989 was het de bedoeling om de renstal van de hand te doen maar omdat Van Rossem bepaalde problemen niet opgelost kon krijgen moest hij noodgedwongen verder met zijn Onyx-Moneytron. In de hoop het hoofd boven water te houden ging hij opnieuw op zoek naar sponsors. Een Amerikaanse sponsor, waarvan we de naam niet gaan noemen, hapte toe en maar gelukkig ook want Van Rossem diende op dat ogenblik al honderden miljoenen dollars terug te betalen aan investeerders. Zijn raadgevers probeerden op dat ogenblik wel nog meer dan 800 miljoen dollar terug te halen maar slaagden daar uiteindelijk nooit in. Van Rossem wilde zijn schulden maar al te graag terugbetalen aan zijn klanten, aangezien enkele van zijn klanten dreigende taal hadden gesproken.

Dat de man er alles aan deed om zijn renstal succesvol te maken, dat kan niet ontkend worden. Seizoen 1990 was zijn laatste uitweg, een uitweg waaraan zelfs geen einde kwam. Van Rossem kreeg een enveloppe toegestuurd met daarin enkele documenten en een lidkaart die aantoonde dat Jean-Marie Balestre een nazi zou zijn geweest tijdens de Tweede Wereldoorlog. De bewuste enveloppe zou overhandigd zijn door de advocaat van de Amerikaanse sponsor die Van Rossem had weten binnen te halen. Op dat ogenblik zijn er nog maar enkele weken te gaan alvorens de start van het nieuwe seizoen. De sponsor trok zich onmiddelijk terug (waarom? dat is me niet helemaal duidelijk) en het inschrijvingsgeld voor seizoen 1990 was meteen ook foetsjie. Om toch nog snel wat geld te vergaren en eventueel nog wat schuldeisers te sussen moest men de renstal snel kunnen verkopen. Kopers kwamen zich dan weer niet spontaan aanbieden en dus besloot Van Rossem de hulp van Bernie Ecclestone in te roepen. Deze wilde de renstal verkopen maar dan moest er wel 20 procent van de opbrengst naar hem schuiven.

Zowat tegelijkertijd bedankte men ook Jean-Marie Balestre voor bewezen diensten. Deze maakte dus om onbekende redenen geen onderdeel meer uit van de FISA dat tegenwoordig simpelweg FIA heet. Ecclestone verkocht de renstal Onyx-Moneytron aan de Middelbridge Group, die ook actief waren bij de renstal Brabham. Als eigenaar of mede-eigenaar, dat laten we voor de zekerheid in het midden. Niet veel later verkocht men de renstal nog eens door aan de Zwitser Peter Monteverdi die het team naar zichzelf noemde. Tijdens de GP van België in 1991 besluit men de renstal uiteindelijk helemaal op te doeken en dat ondanks het feit dat de nieuwe wagen naar verluidt al klaar zou zijn geweest.

In de geschiedenis van de sport zijn er vaker teams geweest met een gebrek aan middelen en achtergrond, en ook het Onyx team heeft nooit hoge toppen kunnen scheren. Wat wel in de annalen van de sport vermeld staat is de beroemde opdracht die Van Rossem meegaf aan zijn rijders. Van Rossem was een fanatieke fan van het sportwagenmerk Ferrari, en vertelde dan ook aan zijn rijders: “Wat er ook gebeurt, of je nu aan de leiding rijdt of niet: Als je een Ferrari in je spiegels ziet laat je ze meteen door!”. Toegegeven, die situatie heeft zich niet voorgedaan, buiten op de momenten dat ze op een ronde gezet werden, maar het toont aan dat Van Rossem meer dan alleen met zijn eigen team rekening hield…

Ik hoop dat u genoten heeft van deze special. Indien u graag een rechtzetting wil melden, of indien u vragen of opmerkingen heeft, dan kan dat uiteraard door een mailtje te sturen naar onze redactie


F1Journaal Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws, onze acties en wedstrijden. Vul hieronder uw emailadres in:

F1Journaal Fotogalerij